Hjukrun.is-print-version

Ábending/Fyrirspurn

Á virkum dögum er fyrirspurnum að jafnaði svarað innan 48 tíma eftir að þær berast.

Umsögn um drög að heilbrigðisstefnu til 2030

18. desember2018

Velferðarráðuneytið

Umsögn um drög að heilbrigðisstefnu til 2030.

Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga (Fíh) fagnar framkomnum drögum að heilbrigðisstefnu og telur mikilvægt að sett sé stefna eða sýn í heilbrigðismálum til ársins 2030.
Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga vill koma á framfæri eftirfarandi athugasemdum við drögin sem nú liggja fyrir.

• Rétt þjónusta á réttum stað
Í kaflanum Rétt þjónusta á réttum stað er fjallað um fyrsta stigs, annars stigs og þriðja stigs heilbrigðisþjónustu. Í þann kafla vantar mikilvæg atriði sem eru eftirfarandi:

Forvarnir og lýðheilsa
Þessum mikilvæga þætti heilbrigðis er ekki nægilega komið að í drögunum. Í lögum um landlækni og lýðheilsu (2007 nr. 41 27. mars) kemur fram að eitt af markmiðum landlæknis sé að annast forvarnir, heilsueflingarverkefni og efla lýðheilsustarf. Það er því nauðsynlegt að mati félagsins að setja fram stefnu er varðar þetta málefni inn í heilbrigðisstefnuna. Heilsugæslunni er ætlað stórt hlutverk en ekki er getið um hlutverk hennar varðandi forvarnir og lýðheilsu þar sem að félagið telur að heilsuefling og heilsueflandi móttökur sem bjóða upp á ráðgjöf um heilbrigðan lífsstíl fyrir einstaklinga og hópa nái ekki yfir forvarnir og lýðheilsu. 

Endurhæfing
Ekki er minnst sérstaklega í drögunum á endurhæfingu sem er sífellt stækkandi þáttur heilbrigðisþjónustunnar. Fíh telur mikilvægt að koma endurhæfingu inn í heilbrigðisstefnuna. 

Hjúkrun aldraðra/hjúkrunarheimili
Ekki er minnst einu orði á hjúkrunarheimili eða hjúkrun aldraðra þó það sé ljóst að aldraðir séu vaxandi hópur sem þarf á heilbrigðisþjónustu að halda næsta áratuginn. Lög um heilbrigðisþjónustu (2007 nr. 40 27. mars) taka til hjúkrunarrýma á hjúkrunarheimilum eða sjúkrahúsum og því er að mati félagsins ekki hægt að fjalla um heilbrigðisstefnu án þess að minnast einu orði á þennan vaxandi þátt heilbrigðisþjónustunnar. 

Í kaflanum Rétt þjónusta á réttum stað er einnig sérstök áhersla á sérfræðinga í heimilislækningum sem Fíh gerir athugasemd við. Ekki er hægt að taka eina stétt út fyrir þegar þessi framtíðarstefna 12 ár fram í tímann er afturhvarf frá því sem nú þegar er. Nauðsynlegt er að horfa áfram og betur fram á við með þarfir skjólstæðinganna að leiðarljósi. Nú þegar eru t.d. hjúkrunarfræðingar, ljósmæður og sjúkraþjálfarar með sjálfstæðar móttökur á heilsugæslustöðvum sem fara vaxandi auk þess sem heimahjúkrun er stór þáttur í þjónustunni. Það þarf því að fjalla um heilbrigðisstéttir í stað einnar starfsgreinar ef stefnan á að endurspegla rétta þjónustu á réttum stað.

Vitnað er í skýrslu McKinsey, Lykill að fullnýtingu tækifæra Landspítalans – íslenska heilbrigðiskerfið á krossgötum (2016) á nokkrum stöðum sem gefur ekki rétt mynd af starfsemi Landspítala. Er þar m.a. lýst óraunhæfri fækkun á hjúkrunarfræðingum við störf og byggir skýrslan á læknisfræðilegum grunni. Er m.a. vitnað í notkun Diagnostic-related group hópgildi (DRG) sem notuð eru til að verðleggja frammistöðu en þessi gildi endurspegla engan veginn hjúkrunarþarfir sjúklinga.

• Fólkið í forgrunni
Í kaflanum Fólkið í forgrunni kemur fram fögur framtíðarsýn sem vonandi nær fram að ganga. Þessi kafli er einn mikilvægasti kafli heilbrigðisstefnunnar að mati Fíh þar sem að lítið mun fara fyrir heilbrigðisþjónustunni ef ekkert verður heilbrigðisstarfsfólkið til að veita þjónustuna. Marga hjúkrunarfræðinga vantar til starfa og hefur svo verið um langt árabil. Ekki eru teikn á lofti í nánustu framtíð um að breyting verði þar á nema stjórnvöld grípi til markvissra aðgerða. Skýringarnar eru vel þekktar s.s. mikið álag í starfi, óviðunandi starfsumhverfi og vinnutími og vaktabyrði mikil. Á þessum þáttum á, samkvæmt heilbrigðisstefnunni, að taka fyrir árið 2030 og er það vel. Fíh vill vekja athygli á því að kjarasamningar heilbrigðisstarfsmanna eru lausir á næsta ári. Því er tækifæri strax á næsta ári að hefja þá vegferð sem fram kemur í stefnunni. Mikilvægt er að stjórnvöld komi að endurnýjun kjarasamninga heilbrigðisstarfsmanna með afgerandi hætti og markvissar lausnir og hefji þar með vinnu við að setja fólkið í forgrunn.

• Hugsað til framtíðar
Í kaflanum Hugsað til framtíðar er fjallað m.a. um vísindi, menntun og nýsköpun í heilbrigðisþjónustu og menntun heilbrigðisstétta.
Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga vill leggja sérstaka áherslu á mikilvægi rannsókna og vísindastarfsemi til að þróa hjúkrunarmeðferð og því undirstrika mikilvægi þess að hjúkrunarfræðingar og sérfræðingar í hjúkrun fái tækifæri til að starfa við vísindarannsóknir og/eða gæðaverkefni innan hjúkrunarfræðinnar í tiltekinn tíma á ári. Hjúkrunarfræðingar fái einnig greiðari aðgang að styrkjum til vísindarannsókna sem og aðgang að gögnum og gagnagrunnum á heilbrigðissviði. Í því sambandi er vert að minna á frumvarp til laga um vísindarannsóknir á heilbrigðissviði (gjaldtöku vísindasiðanefndar) en þar er verið að leggja til aukinn kostnað við vísindarannsóknir á heilbrigðissviði. Það er aðgerð sem ekki mun auka á vísindastarf innan heilbrigðisþjónustunnar heldur þvert á móti.
Í skýrslunni er talað um „lækna og annað heilbrigðisstarfsfólk“ víðs vegar. Gerir Fíh athugasemd við það og telur réttar að nota „heilbrigðisstarfsfólk“ í slíku samhengi. Þegar verið er að gera stefnu 12 ár fram í tímann verður hún að vera framsæknari en núverandi heilbrigðisþjónusta er og ljóst að allar stéttir eru mikilvægir hlekkir í heilbrigðisþjónustunni á Íslandi. Undanfarin ár hefur verið mikil áhersla á þverfaglega teymisvinnu og er samvinna og samskipti mismunandi fagstétta grundvöllur að öruggari og heildstæðri þjónustu til skjólstæðinga.

Að lokum vill Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga ítreka vilja sinn til að koma að nánari vinnu við heilbrigðisstefnuna þegar farið verður í það verkefni að setja markmið og mælanlegar leiðir til að ná þeim. Hjúkrunarfræðingar starfa á öllum sviðum heilbrigðisþjónustunnar og hafa því víðtæka þekkingu og reynslu af heilbrigðiskerfinu sem nýtist við slíka markmiðasetningu.

Heilbrigðiskerfið

Umsagnir

Til bakagreinasafn

Þetta vefsvæði notar vafrakökur.

Lesa skilmála